Laders met brein

OptiMate acculaders

Het is voor motorrijders soms lastig om de accu in een goede conditie te houden. Vooral in de winterstalling kan een accu zwaar beschadigd raken, als hij niet goed wordt onderhouden. Met acculaders van OptiMate wordt dat echter kinderspel …

In motorfietsen kom je grofweg twee soorten accu’s tegen: lood-zwavel-zuuraccu’s en lithiumaccu’s. Hoe verschillend die ook zijn, ze hebben een paar duidelijke overeenkomsten: ze kunnen er niet zo goed tegen als ze lang geheel of gedeeltelijk ontladen zijn, terwijl ze ook last hebben van zelfontlading.

Dat is onhandig in de winterstalling, als motoren lang stilstaan. Vooral bij moderne motoren, waarvan de elektronica ook in rust nog een zekere mate van stroomverbruik heeft, kan de accu snel ‘leeg’ raken. Duurt dat lang, dan kan het sulfaat, dat bij loodaccu’s op de platen is ontstaan, uitharden, waardoor het niet of heel moeilijk terug te vormen is. Dan is de accu een groot deel van zijn capaciteit kwijt. Ook kunnen ontladen accu’s kapotvriezen. Het is dus belangrijk dat een accu goed opgeladen blijft.

Vroeger

Was vroeger alles beter? Niet als het om acculaders gaat. Ouderwetse acculaders zijn ‘dommekrachten’. Ze pompen 14,4 Volt naar je accu en blijven dat doen tot de dood erop volgt. Als de accu vol is zorgt de laadstroom voor verdamping en elektrolyse van accuvloeistof en voor hitteontwikkeling, waardoor de platen kromtrekken. Je accu wordt letterlijk droog gekookt. Een miserabele poging om dit probleem op te lossen was de ‘druppellader’. Dat was in feite een lader die zo zwak was, dat je hem heel lang aangesloten kon laten voordat hij je accu kapot kookte. Maar uiteindelijk slaagde die er wel in. Daar komt dus ook de opvatting vandaan dat het niet goed is een accu een hele winter aan de lader te leggen. Dat geldt inderdaad voor ‘domme’ laders. Maar OptiMate laders zijn intelligent en dan kan het wel!

Lader met brein

Dankzij moderne computer- en microprocessortechniek heeft het Belgische bedrijf TecMate een aantal OptiMate acculaders ontwikkeld, die in staat zijn om accu’s door te meten en daarna via verschillende laadprocessen dusdanig op te laden, dat ze zich weer in optimale conditie bevinden. Daarvoor hoef je zelf geen techneut of accugoeroe te zijn. Je sluit de OptiMate aan en hij doet de rest. De OptiMates zijn, zoals de Duitsers zeggen, ‘Idiotensicher’. Zelfs als je ze verkeerdom aansluit gebeurt er niks, behalve dat er een lampje gaat branden dat aangeeft dat je de plus en min om moet draaien. Een probleem dat je sowieso niet hebt als je bij je MotoPort-vestiging een OptiMate aansluitsnoertje laat aanleggen. Dan is een OptiMate helemaal Plug and Play.

Onderhoudsladen

Wanneer een OptiMate op een accu wordt aangesloten, meet hij de accuspanning. De OptiMate 1 Duo houdt zelf rekening met de verschillen tussen een lood- en een lithium accu. Daar past hij zijn laadprogramma op aan. Gaan we even uit van een goed geladen loodaccu, dan zal die een voltage rond de 13 Volt hebben. De lader gaat dan een kwartier bulkladen met 14,4 Volt, vervolgens geeft hij nog een paar piekladingen. Met deze ‘optimize’- stap zorgt hij dat de cellen van de accu gelijk geladen zijn. Daarna controleert hij periodiek of de accuspanning vasthoudt en zal hij alleen als dat nodig is nog een beetje bijladen, anders niet. Je kunt hem dus met een gerust hart de hele winter aangesloten laten, dan zorgt de OptiMate ervoor dat je accu in topconditie blijft.

Probleemoplossers

De OptiMate 1 Duo is een onderhoudslader. Is de spanning in je loodzuur accu zover gedaald, dat de accu ‘gereanimeerd’ moet worden, dan heb je een OptiMate 3 of 4 nodig. Die kunnen het laadproces van diep ontladen accu’s vaak toch weer op gang brengen, ondanks vergaande sulfatering en uitgeput elektrolyt. Daarvoor gebruikt hij bij voorkeur hoge spanningspieken. Die kunnen echter funest zijn voor de elektronica in een motor. Vandaar dat deze OptiMates eerst meten wat voor weerstanden ze in het systeem vinden: daaraan herkennen ze een ‘ingebouwde’ accu. In dat geval gaat de lader met lagere spanningen laden: voor een echt goede recuperatie is het nodig de pluspool van de accu los te gooien, dan merkt de OptiMate dat hij een ‘losse’ accu aan het laden is, zodat hij zijn krachtige recuperatie-programma met hoge spanningspulsen kan draaien. Zo kan hij accu’s vaak nog vanaf 0,5 Volt tot leven wekken. Daarna gaan de OptiMate 3 en 4 over in het normale bulklaadprogramma, vervolgens wordt de eveneens de onderhoudsmodus ingeschakeld.

Canbus

Het boordnet van veel motoren is tegenwoordig uitgerust met een CAN-BUS-systeem. De accessoireplug kan dan door dit systeem worden gecontroleerd. Het is dan niet altijd mogelijk om de accu via de accessoireplug op te laden, tenzij je een lader hebt die in staat is om met het CAN-BUS te communiceren. Dat kan de OptiMate 4. Die heeft twee programma’s. Standaard kiest hij het programma voor rechtstreeks acculaden, maar je kunt omschakelen naar een CAN-BUS-programma, waarmee je zelfs BMW’s kunt laden. Er is ook een speciale OptiMate 4 CAN-BUS-BMW Edition. Die heeft dezelfde programma’s, maar staat standaard in de CAN-BUS-stand, terwijl hij standaard met een adapter voor de BMW accessoireplug wordt geleverd.

Nieuwe accu’s

Tegenwoordig zijn veel accu’s geseald en in de fabriek opgeladen. Dat is handig, maar natuurlijk duurt het even voordat zo’n accu via distributeur en dealer in een motor wordt ingebouwd. Het is dan belangrijk dat de accu meteen goed wordt opgeladen, anders ben je al gelijk een deel van de capaciteit kwijt. Je moet dus eigenlijk meteen een flinke rit maken, van een dik uur. Heb je daar geen tijd voor, laat het je MotoPort vestiging weten. Dan zorgen ze dat de accu van tevoren goed wordt opgeladen, voor hij wordt gemonteerd.

OptiMate Accessoires

Dat OptiMate talloze verschillende aansluitsnoertjes, accumonitors en andere accessoires heeft, zal iedereen bekend zijn. Daar willen we graag nog twee items uitlichten: voor motorrijders die een schuur of garage zonder elektriciteit hebben, biedt OptiMate ook acculaders met zonnepaneel, dat je op het dak kunt leggen. Ook interessant is het assortiment USB-laders, dat je op je accu of een OptiMate laadsnoer kunt aansluiten. Deze onderscheiden zich van ‘Chinese’ concurrenten doordat OptiMate USB-laders de spanningstoevoer onderbreken als de accuspanning onder de 12,4 V daalt. Een GoPro of iPhone van leeg naar vol laden kan je motoraccu anders van 13 naar 8 V leegtrekken en dan start je motor niet meer. Met een USB-lader van OptiMate zal je dat dus niet overkomen!